Imre Nagy
Z Wikipedii
Imre Nagy (czyt. imre noć; ur. 7 czerwca 1896 w Kaposvár, zm. 15/16 czerwca 1958) - komunistyczny polityk węgierski, premier Węgier podczas rewolucji węgierskiej 1956.
Pochodził z chłopskiej rodziny. Został wzięty do niewoli jako austro-węgierski żołnierz podczas I wojny światowej w 1915 roku. W rosyjskiej niewoli stał się komunistą, walczył w szeregach Armii Czerwonej. Działał podczas krótkotrwałego istnienia Węgierskiej Republiki Rad. Od 1929 na emigracji w ZSRR, podczas terroru Wielkiej Czystki był agentem NKWD (pseudonim "Wołodia")[potrzebne źródło], co pozwoliło mu przetrwać jako jednemu z nielicznych działaczy Węgierskiej Republiki Rad.
Od 1944 w rządzie węgierskim z ramienia Węgierskiej Partii Komunistycznej (następnie Węgierska Partia Pracujących) jako minister rolnictwa. Od 4 lipca 1953 do 18 kwietnia 1955 był premierem; proklamował stosunkowo liberalny "Nowy Kurs". Mimo popularności został obalony przez zwolenników stalinowskiej linii.
Po wybuchu Rewolucji Węgierskiej 1956 24 października ponownie wyznaczony na stanowisko premiera. Początkowo wynegocjował zawieszenie broni z Sowietami. Podczas krótkotrwałych rządów próbował dokonać reform: m.in. rozwiązał Węgierską Partię Pracujących, tworząc na jej miejsce Węgierską Socjalistyczną Partię Robotniczą (WSPR). Nagy ogłosił neutralność Węgier i wystąpienie kraju z Układu Warszawskiego, podjął rokowania w sprawie całkowitego wycofania Armii Radzieckiej. Był jednak stale pod ostrzałem radykałów nie ufających komunistom i odmawiających poparcia rządowi. Kiedy ambasadorowi ZSRR Jurijowi Andropowowi udało się zmontować nową ekipę popierającą interwencję, los Nagya i jego rządu był przesądzony. Nagy stanął na czele oporu Węgrów przeciw ponownej interwencji, apelując o pomoc do państw zachodnich — po kilku godzinach schronił się w ambasadzie Jugosłowiańskiej. Po przejściowym azylu w ambasadzie jugosłowiańskiej został podstępnie aresztowany, skazany po tajnym procesie na karę śmierci i stracony w nocy z 15 na 16 czerwca 1958 r. Pochowany na śmietniku, ze skrępowanymi drutem kolczastym rękami i nogami. Podczas rządów komunistycznych jego grób nie był dostępny dla odwiedzających, natomiast sam Nagy stał się paradoksalnie symbolem oporu antykomunistycznego i antyradzieckiego. Formalnie zrehabilitowany w 1989, stracił jednak wiele w oczach Węgrów, kiedy ujawniono jego współpracę z NKWD w latach 30.
Według świadectwa A. Dornbacha, adwokata z powództwa cywilnego, zwłoki Nagya zostały początkowo pochowane pod grubą warstwą betonu na terenie więzienia przy ul. Kozma. W roku 1961 zwłoki zostały ekshumowane i przeniesione w głębokiej tajemnicy na cmentarz komunalny, opatrzone pod fałszywymi nazwiskami. Dopiero w marcu 1989 zostały ponownie ekshumowane i oficjalnie pochowane. [1]
Powstał o nim film Niepochowany, gdzie w rolę głównego bohatera wcielił się polski aktor Jan Nowicki.
Przypisy
- ↑ S. Courtois, N. Werth, J.-L. Panné, A. Paczkowski, K. Bartosek, J.-L. Margolin, Czarna księga komunizmu, s. 411.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Budapest Journal; The Lasting Pain of '56: Can the Past Be Reburied? The New York Times (en)
- Hungarian Who Led '56 Revolt Is Buried as a Hero The New York Times (en)
| Czy Unia przetrwa do roku 2010? |
|
Czeska prezydencja Unii Europejskiej zaczęła się w najgorszym możliwym momencie. Zbrojny konflikt Izraela z Hamasem w Strefie Gazy i niemal równoczesny spór gazowy między Rosją a Ukrainą - to dwa potężne wyzwania, być może nie na miarę możliwości przywódców tego małego kraju.
|
| Koniec wielkich mrozów pod Tatrami |
|
Kończą się wielkie mrozy pod Tatrami. Pogoda w weekend będzie sprzyjała turystom i narciarzom spędzającym czas w Tatrach i na Podhalu. W czwartek rano na Kasprowym Wierchu termometry wskazywały jeszcze 18 stopni mrozu, a grubość pokrywy śnieżnej wynosiła 110 cm.
|
| KE obawia się o system gazociągów na Ukrainie |
|
Eksperci Komisji Europejskiej obawiają się poważnego uszkodzenia systemu gazociągów biegnących przez Ukrainę wskutek wstrzymania przesyłu gazu - podaje niemiecki dziennik "Financial Times Deutschland".
|
| Koniec wielkich mrozów pod Tatrami |
|
Kończą się wielkie mrozy pod Tatrami. Pogoda w weekend będzie sprzyjała turystom i narciarzom spędzającym czas w Tatrach i na Podhalu. W czwartek rano na Kasprowym Wierchu termometry wskazywały jeszcze 18 stopni mrozu, a grubość pokrywy śnieżnej wynosiła 110 cm.
|
| Spotkanie z unijnym polonezem w tle |
|
Prezydent Lublina Adam Wasilewski spotka się dziś o godz. 13.15 z młodzieżą III LO w Lublinie, zwycięzcami konkursu "Studniówka z You can dance", ogłoszonego przez telewizję TVN.
|